توقیف ملک در اجرای احکام؛ چه اموالی مستثنی هستند؟
توقیف ملک در اجرای احکام یکی از جدی ترین مراحل در دعاوی مالی و حقوقی است که میتواند زندگی افراد را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار دهد. بسیاری از بدهکاران تصور میکنند با صدور حکم قطعی، تمامی اموال آنها قابل توقیف است، در حالی که قانون برای حفظ حداقل های زندگی، برخی اموال را از توقیف مستثنی کرده است.
در این مقاله بررسی میکنیم توقیف ملک در اجرای احکام چگونه انجام میشود و چه اموالی جزو مستثنیات دین هستند که امکان توقیف آنها وجود ندارد.
توقیف ملک در اجرای احکام به چه معناست؟
توقیف ملک در اجرای احکام به این معناست که پس از صدور حکم قطعی دادگاه و عدم پرداخت بدهی از سوی محکوم علیه، طلبکار میتواند از واحد اجرای احکام درخواست توقیف اموال بدهکار را کند.
در این مرحله، اموال بدهکار شناسایی و در صورت نبود مانع قانونی، توقیف و در نهایت از طریق مزایده به فروش میرسند تا طلب طلبکار پرداخت شود.
مستثنیات دین چیست و چرا اهمیت دارد؟
مستثنیات دین به اموالی گفته میشود که قانونگذار برای حفظ کرامت انسانی و تامین حداقل معیشت بدهکار، آنها را از توقیف مستثنی کرده است. این موضوع در قانون اجرای احکام مدنی و قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی پیش بینی شده است.
دانستن این موضوع برای بدهکاران بسیار مهم است، زیرا میتواند مانع از توقیف ناعادلانه اموال ضروری آنها شود.
چه اموالی در توقیف ملک مستثنی هستند؟
1. منزل مسکونی متناسب با شان محکوم علیه
یکی از مهمترین مستثنیات دین، منزل مسکونی بدهکار است، به شرطی که:
-
تنها محل سکونت او باشد
-
متناسب با شان عرفی و وضعیت مالی او باشد
-
لوکس یا مازاد بر نیاز نباشد
اگر ملک مسکونی بیش از حد متعارف باشد، امکان توقیف یا فروش مازاد ارزش آن وجود دارد.
2. وسایل ضروری زندگی
وسایلی که برای زندگی روزمره ضروری هستند، قابل توقیف نیستند. این وسایل شامل:
-
یخچال
-
اجاق گاز
-
وسایل گرمایشی و سرمایشی
-
اثاثیه ضروری منزل
البته وسایل غیرضروری یا لوکس مشمول این حمایت قانونی نمیشوند.
3. ابزار کار و وسایل امرار معاش
ابزار و وسایلی که بدهکار از طریق آنها امرار معاش میکند، جزو مستثنیات دین محسوب میشوند. به عنوان مثال:
-
ابزار کار یک نجار
-
دستگاه های مورد نیاز یک تعمیرکار
-
کامپیوتر مورد نیاز یک فریلنسر یا برنامه نویس
در صورتی که این وسایل برای کسب درآمد ضروری باشند، امکان توقیف آنها وجود ندارد.
4. حقوق و مزایای شغلی
حقوق و مزایای شغلی افراد نیز به طور کامل قابل توقیف نیست. قانون میزان مشخصی از حقوق را به عنوان حداقل معیشت در نظر گرفته و فقط مازاد بر آن قابل برداشت است.
میزان توقیف حقوق بسته به وضعیت تاهل و تعداد افراد تحت تکفل متفاوت است.
5. اموال مربوط به افراد تحت تکفل
اموالی که به طور مستقیم برای زندگی افراد تحت تکفل بدهکار مورد استفاده قرار میگیرند، مانند وسایل کودکان یا بیماران، جزو مستثنیات دین محسوب میشوند و قابل توقیف نیستند.
چه اموالی قابل توقیف هستند؟
در مقابل مستثنیات دین، اموالی که مازاد بر نیازهای ضروری باشند قابل توقیف هستند، از جمله:
-
املاک دوم یا چندم
-
املاک سرمایه ای
-
خودروهای لوکس
-
سپرده های بانکی
-
سهام و اوراق بهادار
این اموال در صورت شناسایی، بدون مانع قانونی توقیف میشوند.
نقش اجرای احکام در تشخیص مستثنیات دین
تشخیص اینکه کدام اموال جزو مستثنیات دین هستند بر عهده قاضی اجرای احکام است. بدهکار میتواند با ارائه مدارک و مستندات، ادعای مستثنی بودن مال را مطرح کند.
در صورت اختلاف، موضوع قابل رسیدگی و اعتراض در مراجع قانونی است.
جمع بندی نهایی
توقیف ملک در اجرای احکام فرآیندی قانونی اما حساس است که نیازمند آگاهی دقیق از حقوق و تکالیف طرفین میباشد. قانونگذار با تعیین مستثنیات دین تلاش کرده است تعادلی میان حق طلبکار و حفظ حداقل های زندگی بدهکار برقرار کند.
اگر درگیر پرونده های اجرایی هستید، آگاهی از اینکه چه اموالی مستثنی هستند میتواند از تضییع حقوق شما جلوگیری کند. در چنین شرایطی، مشورت با وکیل یا مشاور حقوقی متخصص بهترین تصمیم خواهد بود.